Аркадзь Куляшоў

Далёка да акіяна (урыўкі)

 

Уступ

 

Выток і рэк і шляхоў адзіны:

Ад непрыкметнае ручаіны

Паходзяць плыні

рэк паўнаводных,

Шляхі -

ад рэчышчаў

         пешаходных.

І, нібы ў мора,

бягуць у горад

Шляхі-дарогі, -

адтуль, дзе вусціш, -

Рвучы напорам

маторным

         горла

Каменных вуліц,

як рэкі вусце.

Жыццё -

шляхоў і рэк падабенства:

Рух падарожны

распачынае

Юнацтва наша

з крыніц маленства

І ў акіян небыцця

ўпадае.

Але не маюць

шляхі і рэкі

Зайздроснай памяці

той, што можа

Аднойчы пройдзенае навекі

Вярнуць

з далёкага

         падарожжа.

Жыццём агораўшы

век суровы,

Адбедаваўшы

час навальнічны,

Людская памяць

плысці гатова

Зваротным шляхам

у край крынічны.

Край Магілеўскі!

З гармат Эўропы

Смерць засявала

твой шнур жалезам,

Ды не змагла -

зараслі акопы,

А не дарогі,

травой і лесам.

Як у Дняпро,

у шашу Варшаўку

Цякуць рачулкі

дарог глыбінных,

Выносяць жвір

на траву-мураўку

Па дрогкіх

памяці

         каляінах.

Там неабсяжнасць

нябёсаў сініх!

Там Сож і Проня,

Віхра і Бесядзь

Рукамі чулых

прытокаў сынніх

Лугі і пушчы

і нівы песцяць.

Мне б разам з імі

вясне ўсміхацца,

Вітацца з летам,

праводзіць восень,

З зімой спрачацца

і не спяшацца

На месца тое,

куды адвозяць.

Там, дзе рыпела

мая калыска,

Мне б жыць і верыць бесперастанна,

Што да вытокаў жаданых -

                                     блізка

І што далёка -

              да акіяна.

 

 

Пасляслоўе

 

На даляглядзе -

абрысы вусця,

А за спіною -

смуга вытоку.

Гады, якіх я

не дазавуся,

Вярнула памяць

у поле зроку.

А сёння дбае

жывая памяць

Аб летах даўніх,

што на экране:

Куды плыты іх

цяпер прычаляць?

Што іх чакае

у акіяне?

Прымаць прывык ён

на грэбень пенны

Лёс, сярод лёсаў

людскіх адменны,

Плыты, якія

ў гурт пазбіраны

Жыццём героя,

што ў свеце знаны.

Плыты лясныя!

Хай пагражае

Вас занябыціць

моц штармавая

Хваль акіянскіх

у крутаверці.

А вы плывіце!

А вы не верце!

Адным стагоддзе

агнём хрысціла

Жыццё адменнае,

як і ваша,

Яго не ўсмерціць

нябыту ціна,

Наш век суровы

на дно не ляжа.

Плыты, плывіце!

Яшчэ не раз ён,

Наш век трывожны,

сваім наказам

Наступным зімам,

наступным летам

У дзверы грукне,

як запаветам.

 

Век наш рукой намагання свайго

Месяца кратэры кратае,

Але, на жаль, на абліччы яго

Воля - з іржавымі кратамі,

Мір і вайна - на зямлі, а ўгары -

Воблака з атамным воблакам...

Дзесяцігоддзі, як павадыры,

Вобмацкам, вобмацкам, вобмацкам

Выйсця шукаюць няпэўным кійком,

Век свой вядуць двухаблічны

Ў масцы старой, дзе мяжуе з жыццём

Гібелі выраз трагічны.

Побач з надзеяй суседзіць адчай,

Рупнасць - з ліхвярства канторамі.

Век наш, дзікунства забрала скідай,

Грукай у дзверы гісторыі!

Хутка па кнізе прыходнай вякоў

Прыме ў цябе дваццаць першы

Век незлічоных тваіх жыхароў,

Працы набытак няўмершы.

Прыме ўвесь скарб на рухомай асі

З гордымі шапкамі полюсаў.

Век наш! Калі ж ты перадасі

Колас атручаны - коласу,

Разам з рукамі - наручнікаў звон,

Маску сваёй двухаблічнасці -

Знай, мы парушым нябожчыцкі сон,

Трун і крыжоў акалічнасці,

Выйдзем, табой затаптаныя ў пыл,

Спаленыя ў крэматорыі,

З брацкіх магіл і не брацкіх магіл -

Грукаць у дзверы гісторыі!

Сёння гучней, чым паўвека назад,

Кліча з сусветнае вежы

Еднасць людскую братэрства набат

На трохмільярднае веча.

Люд катаваны! Жыцця ўладаром

Стань на планеце! Зямлі кулаком

З цеснай яе тэрыторыі

Грукай у дзверы гісторыі!

 

Грукай у дзверы гісторыі!

 

1969-1971

 




Беларуская Палічка: http://knihi.com