epub
 
Падключыць
слоўнікі

Янка Купала

Што ты спіш?..

Што ты спіш, што ты спіш,

Беларускі мужык?

Глянь! Усталі усе,

Як свет божы вялік!

 

Толькі ты, брат, адзін,

Як забіты, ляжыш

І на долю сваю

Не ўстаеш, не глядзіш.

 

Няўжо мала яшчэ

Катавалі цябе?

Няўжо мала яшчэ

Слёз і гора табе?

 

Апаследненькі грош

З цябе лупіць казна,

Хоць у хаце дзяцям

Хлеба, солі няма.

 

Хоць заклаў ты кажух,

Абы чынш заплаціць,

Хоць у лапцях ты з лык

Мусіш вечна хадзіць...

 

Хоць кароўку сваю

За падаткі прадаў,

Хоць апошні ўмалот

Магазыннік забраў.

 

Ты астатні свой дух

І свае жылы рвеш,

Як калоду пудоў

Са сто ў места вязеш.

 

А у печцы тваёй,

Хоць мароз, хоць зіма,

Агонь тры дні не быў,

Дроў паленца няма!

 

А к вяселлю рубель

Часам трэба калі,

Дык хоць з торбай ідзі,

Каб капейку далі!

 

А не грошы ж твае

Там у банку ляжаць?

Не за грошы ж твае

Цар ідзе ваяваць?

 

Не за грошы ж твае

Цэркаў гэта стаіць?

Не за грошы ж твае

Яна срэбрам блішчыць?

 

Не за грошы ж твае

Цар палац свой зрабіў?

Не за грошы ж твае

Ён чыноў насадзіў?

 

Не за грошы ж твае

Караблі на вадзе?

Не за грошы ж твае

І чыгунка ідзе?

 

Не твой сын на вайне

Без галоўкі ляжыць?

Не сіротка твая

Пад варотмі стаіць?

 

Дык прасніся ужо,

Беларускі мужык!

Глянь! Усе устаюць,

Як свет божы вялік!

 

Глянь! Усходзіць ужо

Зорка праўды святой

І няволю-бяду

Сваёй зніме рукой!

 

Толькі ты мусіш, брат,

Уставаць, памагаць

І за долю сваю

Ваяваць, ваяваць!

 

Калі стрэльбу ў цябе

Адабралі тваю,

Ты з застрэшку вазьмі

Касу востру сваю!

 

І ідзі, і крычы

Прагавітым людзям,

Няхай хлеба даюць

Табе, жонцы, дзяцям!

 

Няхай знімуць з цябе

Чынш, падаткі, налог,

Бо бясплатна для нас

Даў зямлю гэту Бог!

 

Што табе трудна жыць,

Дзецям хлеба няма,

Што не топлена печ,

Хоць мароз, хоць зіма!

 

І ідзі, і крычы,

Што пот вочы заліў,

І ідзі, і крычы,

Што з табой цар зрабіў!

 

Няхай бача ўвесь свет

Цяжку долю тваю,

Няхай бача ўвесь свет

Злое гора тваё!

 

Дык прасніся хутчэй,

Беларускі мужык!

Глянь! Усталі усе,

Як свет божы вялік!

 

[Да 7(20) красавіка 1906]

 

[1906]




Беларуская Палічка: http://knihi.com