Сяргей Ясенін

Анна Снегіна

А. Варонскаму

 

1

«Сяло, значыць, наша Радава,

Дзве сотні двароў, бадай,

Таго, хто бываў тут, радуе

Сваімі мясцінамі край.

Ні лесам, ні рэчкай, ні полем

Нас не пакрыўдзіў бог.

І над усім наваколлем —

Таполі каля дарог.

 

Мы ў важныя вельмі не лезем,

І шчасце на ўсіх адно:

Будынкі ў нас крыты жалезам,

У кожнага сад і гумно.

З разьбою вокны і ганак,

А ў свята мяса і квас.

Няздарма некалі спраўнік

Любіў гасцяваць у нас.

Плацілі мы чынш, як вялося,

Ды — грозны суддзя — старшына

Па мерцы мукі і проса

Усім набаўляў здаўна.

Плацілі — іначай рады

Не знойдзеш ад горшых турбот.

Улады — на тое і ўлады,

А мы — звычайны народ.

Мы ўсе — не бязгрэшныя душы.

У многіх не зенкі — клыкі.

З суседняй вёскі Крывушы

Зайздросцілі нам мужыкі.

Жыццё ў іх было благое,

Амаль уся вёска наўскач

Арала адной сахою

На пары заезджаных кляч.

 

Дастаткі — не тыя словы,

Хаця б дажыць да вясны.

І секлі употай дровы

У нашым лесе яны.

Аднойчы мы іх засталі...

Яны за сякеры — і мы.

Ад звону і скрогату сталі

Аж лес скалануўся нямы.

 

Скандал, ён забойствам пахне.

І ў нашу і ў іх віну

З іх нехта раптам як ахне! —

І загубіў старшыну.

З гарачай вясковай сходкі

Падзей закруціўся вір.

Судзілі. Забілі ў калодкі

І дзесяць пагналі ў Сібір.

З тых дзён і над намі хмары.

Са шчасцем былым нелады.

Паморак альбо пажары

Амаль ужо тры гады».

 

*

Мне сумныя песні такія

Вазак мой спяваў увесь час.

Я ў радаўскія глухія

Мясціны ехаў якраз.

 

Вайна мне горай за ката.

За нечыя барышы

Страляў я ў чужога салдата,

Хоць ён і не быў мне чужы.

Абрыдла быць смерці цацкай,

А ў тыле купцы ды знаць,

І, скончыўшы з доляй салдацкай,

Я ў вершах рашыў ваяваць.

Даволі махаць вінтоўкай,

Купіў сабе «ліпу», і от

З гэткаю падрыхтоўкай

Сустрэў я семнаццаты год.

 

Свабода ўскіпела лаваю.

І ў чадна-смуродныя дні

Каліфстваваў над дзяржаваю

Керэнскі на белым кані.

Вайна «да канца» і «да мэты».

І тую ж лапцюжную раць

Прахвосты і прайдзісветы

Зноў гналі на фронт паміраць.

Ды братазабойчаму сцягу,

Пад грукат і гул марцір,

Сваю паказаў я адвагу

На меншую — як дэзерцір.

 

*

Дарога капыціцца, свеціцца,

Прыемна пагруквае дол.

Заліты парошаю месяца

Вясковыя далі вакол.

«Ну, вось яно, Радава наша, —

Па ўсіх дварах цішыня!

Няздарма, —

Мой фурман кажа, —

Збіваў я нораў з каня.

Дазвольце з вас на гасцінца.

Да млыншчыка вы?

Вунь млын!

Прыехалі... разлічыцца

Прашу вас, грамадзянін».

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Даю саракоўку.

Не рады.

Набавіў.

Крывіцца жмот.

Такі малы, а заўзяты.

Малому ж за трыццаць год.

«Ды што ты з мяне, як а туза,

Грабеш?

Ты хоць меру знай!»

І мне адказвае туша:

«Сёлета дрэнны ўраджай.

Накіньце яшчэ нязвонкіх

Дзесятак, і справе шабаш —

Я вып’ю ў шынку самагонкі

За ласку і гонар ваш...»

 

*

Вось млын...

І жытло млынарова...

Гараць светлякі на двары.

Ад радасці вымавіць слова

Не можа млынар стары.

«Няўжо гэта ты?

Сярога!

Не змёрз? — пытае млынар. —

Хутчэй для гасця дарагога,

Старая, стаўляй самавар».

 

Не простая рэч, безумоўна,

Азябнуць у красавіку.

Быў вечар такі цудоўны

З размовай пры камінку.

А ў млынара крутыя

Абдымкі — мядзведзь бы зароў,

Ды ўсё ж прыемна ў цяжкія

Хвіліны сустрэць сяброў.

 

«Надоўга?»

«На год, не меней».

«У вас туту сёлета рай:

Кашамі — грыбы, а жменяй

Ягады заграбай!

Дзічыны, браток, да чорта,

Сама так і лезе пад шрот.

Падумаць толькі...

Чацвёрты

Цябе мы не бачылі год...»

 

Размове канец...

Гасцінны

Ужо самавар патух.

Як некалі, я да адрыны

Нясу аўчынны кажух.

Іду я праз сад нерухомы,

Сцяжынка хаваецца ў цень.

Так міл мне да болю знаёмы,

Ужо састарэлы пляцень.

Калісьці ля брамкі вось гэтай

Мінула шаснаццаць мне.

Дзяўчына ў накідцы светлай

Сказала мне ціха: «Не!»

Далёкія светлыя былі.

Той вобраз у серцы не згас...

Мы ўсе ў тыя вёсны любілі,

Ды мала любілі нас.

 

2

«Ну што ж! Уставай, Сярога!

Яшчэ і зара не ўзышла,

А ўжо для гасця дарагога

Старая блінцоў напякла.

А я наведаць павінны

Памешчыцу Снегіну...

Зноў

Учора на імяніны

Я ёй настраляў дупялёў».

 

Дзень добры, зара-зараніца!

Устаў, апрануўся як след.

Світальнай расой дыміцца

На яблынях белы цвет.

Мне ў думках

Здаецца цудоўнай

Зямля

І на ёй чалавек.

І колькі з вайны гвалтоўнай

Няшчасных прыйшло калек!

І колькі лягло ў магілы!

І колькім з магіл не ўстаць!

І я ўжо не маю сілы

Сутаргу шчок стрымаць.

 

Не, не!

Не пайду навекі.

За тое, што нейкая дрэнь

Калекам кідае капейкі

І гоніць за дзверы ў каршэнь.

 

«Ну, з добрым ранкам, старая!

Прайшло ўжо нямала год,

Зблажэла крыху...»

 

А тая:

«Ды ўсё ад турбот, ад турбот.

У нас тут цяпер неспакойна.

Не так, як калісьці было.

Што дзень, то мужыцкія войны —

Паўстала сяло на сяло.

Сама я на ўласныя вушы

Чула ад парафіян:

То радаўцаў б’юць крывушы,

То радоўцы б’юць крывушан.

А ўсё гэта ад безуладдзя.

Прагналі цара...

Дык от...

Пасыпаліся напасці

На наш неразумны народ.

Злачынцы цяпер не ў астрозе —

На волю пусцілі ліхіх.

Цяпер на вялікай дарозе

Спакою няма ад іх.

Напрыклад, з той самай... з Крывушы...

Навечна б іх трэба ў астрог,

Яны ж, зладзейскія душы,

З турмы — ды за свой парог.

У іх там высакарослы

Такі ёсць — Аглоблін Прон,

І вечна на ўсіх ён злосны,

І, чула, п’яніца ён.

І дзёрзка, ў тым самым годзе,

Калі абвясцілі вайну,

Пры ўсім сумленным народзе

Сякерай засек старшыну.

Такіх цяпер тысяч нямала,

Што чыняць на волі зло.

Прапала Расея, прапала...

Загінула, як не было...»

Успомніў я фурмана словы,

Узяў капялюш і кіёк,

Падаўся наведаць вясковы

Даўно мне знаёмы куток.

 

*

Блакітнай іду я дарожкай

І бачу — насустрач мне

Імчыць млынар мой на дрожках

Па мяккай яшчэ цаліне.

«Сяргуха! З ласкавай душою!

Усё раскажу! Пачакай,

Ляйчыну паправіць дай,

Пасля разлічуся з табою.

Чаму ж ты мне сёння ні слова?

Я Снегіным так і так,

Прыехаў, маўляў, вясёлы

Адзін да мяне дзівак.

(Для іх я — даўно жаданы

Госць, ды не ў тым сакрэт.)

Дачка іх замужняя Анна

Спытала:

— Магчыма, паэт?

— Ну, так, — кажу ёй, — ён самы.

— Бландзін?

— Ну, вядома, бландзін!

— З віхрастымі валасамі?

— Цікавы грамадзянін!

— Калі ён прыехаў?

— Нядаўна.

— Ах, мамачка, знаеш ці не,

Што ён калісьці забаўна

Быў закаханы ў мяне.

Быў сціплы такі хлапчына.

А сёння...

Ляціць жа час...

Вядомы паэт...

І, магчыма,

Без просьбы не зойдзе да нас».

І хітра млынар-неласеда

Глядзіць на мяне з-пад брывей:

«Ну, добра! Бывай да абеду.

Скажу яшчэ нешта пазней».

 

Ляжала ў Крывушу дарога.

Збіваў я трасцінкай сваёй

Зялёныя ўсходы. Нічога

Душы не кранула маёй,

Шчымлівай не ўспыхнула згадкай.

І ў думках быў хмельны туман...

Цяпер бы з прыгожай салдаткай

Нядрэнна завесці раман.

 

*

Ну вось і Крывуша...

Тры леты

Знаёмых не бачыў я стрэх.

Даўно ўжо закутак гэты

Збяднеў на сабачы брэх.

Тут доля ва ўсіх такая,

Што нечага вартаваць —

У кожнага хата гнілая,

І старцу няма чаго даць.

А ў Прона на ганку — людское

Зборышча, гамана

Пра новы закон ды пра тое,

Якая на хлеб цана.

«Дзень добры!»

«Дзень добры, ахвотнік

Глушцоў пастраляць з млынаром!

Паслухай вось лепш, бестурботнік,

Пра тое, як мы тут жывём.

Што новага ў Піцеры выйшла?

Напэўна ж, міністры — сябры?

Няздарма, ядры тваю ў дышла,

Ты рос на кулацкім двары.

Ды ўсё ж ты не хлюст з багадзельні.

Ты — свойскі, мужыцкі ўсё ж,

І не фанабэрышся вельмі,

І не прадаешся за грош.

Трымаўся ты з намі не панам,

Да шчырых цягнуўся размоў...

Скажы:

Ці адыдуць сялянам

Без выкупу нівы паноў?

Крычаць нам:

Планаў не стройце,

Не час для законаў такіх.

Навошта ж тады на фронце

Мы губім сябе і другіх?»

І кожны з усмешкай пахмурай

Глядзеў мне і ў вочы і ў твар,

Мяне ж, нібы лес перад бурай,

Маўклівы скаваў цяжар.

Я чуў, як дрыжалі калені,

Ды помню

Пад звон галавы:

«Скажы,

Хто такое Ленін?»

Я ім адказаў:

«Ён — вы».

 

3

А чуткі поўзалі ціха

Па тайных сцежках сваіх.

Мне кожны дзень млынарыха

У дом прыносіла іх.

 

Аднойчы, прыйшоўшы з цягі,

Прылёг на тапчане.

У час паляўнічай прагі

Прастыў я ў сырым тумане.

Я тросся, нібы ў ліхаманцы,

То зяб, то гарэў у агні,

Ляжаў я з той самай раніцы

Чатыры начы і дні.

 

Млынар мой, як ачмурэлы,

Паехаў,

Кагосьці прывёз...

І бачыў я толькі белы

Стан нечы, кірпацісты нос.

А потым, калі пакутны

Агонь ліхаманкі згас,

Мяне адпусціла прастуда —

На пятыя суткі якраз.

Устаў я.

Нагою кволай

Крануўся падлогі сухой.

«А! —

голас пачуўся вясёлы, —

З папраўкаю, мілы мой!

Даўно я вас не сустракала,

Як кажуць, сто зім, сто лет!

Цяпер я ўжо дамай стала,

А вы — вядомы паэт.

. . . . . . . . . . . . . . . . .

Ну, як ліхаманка?

Мінула?..

Вы з выгляду... іншы, не той!

Я нават тайна ўздыхнула,

Ваш чуб крануўшы рукой.

Але...

Залатыя ранкі

Пагаслі, мільгнуўшы ледзь-ледзь...

Калісьці я каля брамкі

Любіла з вамі сядзець.

Мы марылі разам аб славе...

І вы на вяршыні цяпер,

А мне дапамог неўзабаве

Забыцца аб ёй афіцэр...»

 

*

Я ў твар ёй глядзеў і міжволі

Зачараваны быў ім.

Хацелася крыкнуць:

«Даволі!

Давайце аб іншым зусім!»

Але чамусьці, не знаю,

Збянтэжана кінуў не ў лад:

«Так... так...

Я ўсё ўспамінаю...

Сядайце...

Я вельмі рад.

Магу

Аб Русі кабацкай

Я верш прачытаць для вас...

З рыфмаю заліхвацкай,

Майстэрскай... цыганскі раманс».

«Сяргей!

Вы такі не гожы.

І крыўдна мне,

Мілы мой,

Што п’яныя вашы дэбошы

Вядомы краіне ўсёй.

Што з вамі,

Даруйце за шчырасць?»

«Не знаю».

«Маніце».

«Не...

Напэўна, радзіла ў сырасць

Асеннюю маці мяне».

«Жартуеце...»

«Вы таксама».

«Кахаеце?»

«Не».

«Тады

Навошта губіце самі

Свае маладыя гады:

У вас жа дарога такая...»

Імгла завалаквала даль...

Навошта я кратаў, не знаю,

Пальчаткі яе і шаль.

. . . . . . . . . . . . . . . .

Як клоун, смяялася поўня.

І хоць маё сэрца як лёд,

Зноў быў я па-дзіўнаму поўны

Наплывам шаснаццаці год.

Рассталіся мы на дасвецці

Загадкава, быццам не ў час...

 

Ёсць нешта чароўнае ў леце,

А з летам чароўнае ў нас.

 

*

Ох, гэты млынар...

Непаседа!

То зноў прыляцеў, то знік.

Пачаў валаводства гэта

І лётае, як паштавік.

Сягоння з новай запіскай,

Нібы ад каханай, ён:

«Прыходзьце.

Вы самы блізкі.

З любоўю

А г л о б л і н П р о н».

Іду я.

Даль палявая.

Крывуша. Каля варот

Сп’яна і бэсціць і лае

Аглоблін збяднелы народ.

«Гэй вы, тараканы!

Годзе!

Да Снегінай!..

Р-раз — і квас!

Маўляў, аддавай угоддзе

Без выкупу ўсякага з нас!»

І тут, як мяне заўважыў,

Сказаў, збаўляючы спрыт:

«Сялян яшчэ трэба нашых

Цягнуць ад сваіх карыт».

 

«Навошта паклікаў, дружа?»

Вядома, не жаць, не касіць.

Каня вось дастану, і рушым

Да Снегінай... разам...

Прасіць».

І вось запраглі нам клячу

Такую, што лепш не глядзець —

Такіх аддаюць з прыдачай.

Каб толькі самім не мець.

Мы ехалі не панамі —

Марудна, глытаючы пыл:

На горку цягнулі самі

Калёсы а апошніх сіл.

 

Прыехалі.

Док а мезанінам

Падаўся крыху на фасад.

Хвалюе пахам язмінным

Ягоны кветнік і сад.

Злязаем.

Ідзём да тэрасы

І чуем з Аглобліным мы —

Аб нечым апошнім часе

Размова ідзе за дзвярмі:

«Слязьмі не вернеш нічога...

Не злітасцівіш труну...

Там грукае хтось ля парога...

Не плач жа...

Пайду адамкну...»

 

Дзябёлая сумная дама

Завалу зняла.

І тут

Ён ляпнуў, Аглоблін той самы,

Пра ўгоддзі,

Пра бедны люд:

«Аддай! —

Паўтараў ён, — угоддзі,

Не ногі ж табе цалаваць!»

 

Ды сэнс яго слоў на даходзіў

Да слыху яе, відаць.

І, пэўна, каб нежаданы

Візіт наш уладкаваць,

Спытала ў мяне:

«Вы да Анны?..

Сядайце...

Прашу пачакаць...»

 

Цяпер я выразна помню

Тых дзён немінучы лёс.

Я помню, нялёгка было мне

Быць сведкам жалобных слёз.

Яе невыказнае гора

Адчуў я,

Вядомая рэч.

«Забілі... Забілі Рыгора...

Пакіньце!

Ідзіце прэч!

Вы, вы — баязлівец нікчэмны.

Памёр ён...

А вы да нас...»

Ну, гэта, прабачце, дарэмна,

Вышэй усялякіх абраз.

Ёсць межы прыстойнасці ў горы,

Я Прону параіў свайму:

«Сягоння яны не ў гуморы...

Хадзем лепей, Прон, у карчму...»

 

4

Прастор паляўнічай турбоце!

Той вобраз забыўся і знік,

А крыўду маю на балоце

Аплакаў

Рыдальшчык-кулік.

 

Не песціць нас бедная, родная

Старонка імгненнай красой,

І лета такое кароткае,

Як цёплая ночка вясной.

Зара халадней і барвовей.

Туман распластаўся ніц.

Ужо ў абляцелай дуброве

Разносіцца звон сініц.

Млынар мой шырока ўсміхаецца,

З падворка заходзячы ў дом:

«Цяпер мы, Сяргуха, па зайцах

З ласкавай душою пальнём!»

Я рад паляванню,

Як нечым

Развеяць тугу і соя.

Сягоння, як месяц, пад вечар

У кату ўкаціўся Прон.

«Чуў, дружа?

Вялікая радасць!

Настаў шматчаканы час!

Вітаю з новай уладай!

Цяпер мы іх — р-раз — і квас!

Без выкупу з гэтага лета

Мы панскі бяром абшар.

Цяпер у Расіі Саветы,

І Ленін — у нас камісар.

Чуў, дружа?

Народ прачнуўся!

Вось гэта пачын дык пачын.

Я з радасці ледзь не загнуўся,

А брат — у штаны намачыў.

Цяпер на абшарнікаў плюнуць!

Глядзі, дарагі, весялей!

Я першы адразу ж камуну

Наладжу ў сваім сяле».

 

У Прона быў брат Лабуця,

Мужык, як кажуць, пусты:

Пры небяспечнай мінуце

Зашыцца гатоў у кусты.

Але з паставай геройскай

Хвалько хадзіў па зямлі.

Насіў ён з вайны японскай

Два белыя медалі.

Ён голасам хрыплым і п’яным

Шынок агалошваў так:

«Праслаўленаму пад Ляаянам

Падайце, браточкі, пятак...»

Пасля, ачмурэлы да дуру,

З суседам сеўшы на ўслон,

Аб здадзеным Порт-Артуры

Ліў слёзы гарачыя ён.

«Браток мой! — крычаў ён —

Пеця!

Баліць мне... Баліць ад ран.

Адвагу маю на свеце

Знае адзін Ляаян».

Такія заўжды на прыкмеце.

Жывуць без турботных спраў.

І вось ён ужо ў Савеце,

Свае медалі схаваў.

Ды з важнасцю непарушнай,

Нібы сівы ветэран,

Хрыпеў над шклянкай сівушнай

Пра Нерчынск і Турухан:

«Браток мой!

Мы гора цярпелі,

Застрашыць жа нас не змаглі...»

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Звінелі, звінелі, звінелі

У словах яго медалі.

І хоць надакучваў Прону

Лабуця, ды гэтым днём

Ён першы, згодна закону,

Апісваў снегінскі дом.

Захоп быў справаю шпаркай:

«Даеш! Валаводзіць кінь!»

У воласць з усёй гаспадаркай

Забралі і гаспадынь.

 

Млынар мой...

. . . . . . . . . . . . . .

Млынар мой пад вечар

Іх з воласці ў дом свой прывёз,

Прымусіў мяне недарэчы

Ў чужы акунуцца лёс.

Зноў нешта душу ўзварухнула...

Тады я ўсю ноч навылёт

Глядзеў на пакрыўджаны, чулы,

Прыгожы, пажадлівы рот.

 

Я помню —

Яна гаварыла:

«Даруйце мне жорсткасць абраз...

Я мужа вельмі любіла,

Таму і пакрыўдзіла вас...

Была ў гэтым сумная тайна,

Не ўсе яе распазнаюць...

Тайна, якую звычайна

Злачыннай страсцю завуць.

Да восені шчасця хвілінамі,

Вядома,

Кружыў бы нас хмель...

Пасля б вы мяне пакінулі,

Выплеснулі на мель...

Таму лепш было забыцца

На ўсё... застацца адной...

Тым больш, не магла не лічыцца

Я з маці мараллю старой».

 

Маўчаў я, і не пра былое,

Відаць, гаварыў мой пагляд,

І цела яе тугое

Ледзь-ледзь падалося назад.

«Скажыце,

Вам горка, Анна,

За дом... за прысуд сяла?»

Ды неяк сумна, туманна

Свой позірк яна адвяла.

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

«Зірніце...

Ужо дасвецце.

Зары пажар на вадзе...

Я ўсё гета бачыла недзе...

А дзе?..

Не ведаю дзе.

Ах! Так...

Тыя дні за гарамі...

І брамка... І сонца ўзыход...

Мы разам сядзелі з вамі,

А нам —

Па шаснаццаць год...»

 

А потым, зірнуўшы адкрыта

Мне ў ночы з пяшчотай былой,

Сказала, нядбайна нібыта:

«Ну, добра...

Пара на спакой...»

. . . . . . . . . . . . . . . . .

Пад вечар яны паехалі.

Куды?

Я не знаю куды.

У далях з вякамі і стрэхамі

Дарогу знойдзеш заўжды.

 

Не помню падзей тагачасных,

Якім быў сведкаю Прон.

Я хутка ў Піцер памчаўся

Развеяць тугу і сон.

 

5

Суровых гадоў перавалы!

Хто здолее ўсё апісаць?

Пачулі дварцовыя залы

Салдацкую гучную «маць».

Эх, час!

Зухаватасць у далях!

Няздарма бяспраўны род

Іграў па дварах на раялях

Каровам тамбоўскі факстрот.

За бульбу, за хлеб з мякінаю

Мужык залучыў грамафон

І, слінячы ножку казліную,

Танго сабе слухае ён.

Прыбыткі свае падлічае

І да ачмурэння, дальбог,

Гаворыць пра штуку, якая

Катаецца паміж ног.

 

Дні беглі.

Размашыста, смела...

Запал хлебароба гас.

Нямала ў бутэльках папрэла

«Керанак» і «ходзяў» у нас.

Фяфёла! Карміцель наш! Свацік!

Зямлі і жывёлы ўладар,

За пару запэцканых «кацек»

Ён легчы гатоў пад удар.

 

Ну, годзе стагнаць.

Даволі!

Не трэба ні кпінаў, ні слоў!

Мне ліст пра. Аглобліна долю

Ад млынара прыйшоў:

«Сяргуха! З ласкавай душою!

Прывет ад мяне і паклон!

Ты што ж на сустрэчу са мною

Не едзеш з тых самых дзён?

Збярыся!

Успомні былое!

Жаданым будзеш гасцём!

А ў нас адбылося такое,

Чаго на апішаш пяром.

Цяпер супакой у народзе,

Парадак ва ўсім і закон.

Ды знай, што ў дваццатым годзе

Загінуў Аглоблін Прон.

 

Расея...

Расея дзікая.

Хоць вер, хоць не вер вушам —

Аднойчы атрад Дзянікіна

Наскочыў на крывушан.

Вось тут і пайшла забава...

Забаве той д’ябал не рад.

Са смехам налева, направа

Гульнуў казацкі атрад.

Тады вось і чыкнулі Проню,

Лабуцця ж у стог залез;

І вылез, як толькі коні

Казацкія канулі ў лес.

Цяпер ён па п’янай мордзе

Не скончыў яшчэ галасіць:

«Мне б трэба чырвовы ордэн

За храбрасць маю насіць».

Зусім праяснілася неба...

І, хоць не багаты ў нас край,

Наведайся ўсё ж як-небудзь,

Уцешыць мяне прыязджай...»

 

*

І вось паабапал дарогі

Зноў звонкая далеч раўнін.

Бягуць гаварлівыя дрогі

Па даўкіх слядах каляін.

 

Начная дарога свеціцца,

Пяском абсыпаецца з кол.

Заліты парошаю месяца

Прастор, што разлёгся вакол.

Мільгаюць крыжы і капліцы,

Ваколіцы, студні, плятні.

І сэрца калоціцца, быццам

У тыя далёкія дні.

 

Зноў млын.

І жытло млынарова...

Гараць светлякі на двары.

Ад шчасця зноў вымавіць слова

Не можа млынар мой стары.

«Няўжо гэта ты?

Сярога!

Азябнуў? — пытае млынар, —

Хутчэй для гасця дарагога,

Старая, насі самавар.

Вось радасць! Ізноў мы з табою!

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

І ты, брат, паддаўся гадам...

Я зараз з ласкавай душою

Табе падаруначак дам».

«Які падарунак?

«Пісьмовы...

Ды ты не спяшайся, браток.

Я гэты лісточак паштовы

Два месяцы, як прывалок».

 

Ускрыў... і чытаю... Вядома!

Адкуль бы яшчэ мне чакаць!

І почырк вачам знаёмы,

І лонданская пячаць.

 

«Я знаю, вы жывы-здаровы...

Я рада... і помняцца мне

І весніцы тыя і словы,

Што чула ад вас па вясне.

Ад вас я далёка-далёка...

А ў вас красавік на палях,

Пад сінню нябёс яснавокай

Бярозы і сосны ў лясах.

Вось зараз, калі па паперы

Ліецца туга маіх слоў,

У вас, мусіць, досвіткам шэрым

Палююць на цецерукоў.

Я ж часта з прыстані пыльнай,

Не знаю, на радасць ці страх,

З увагай доўгай і пільнай

Гляджу на савецкі сцяг.

Цяпер развінуў ён крылы.

Мне ж доля мая відна...

Ды вы мне ўсё роўна мілы,

Як бацькаўшчына і вясна».

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Лісток як лісток.

Беспрычынны.

Такіх бы не стаў я пісаць.

 

Іду, як раней, да адрыны

На сена сваё начаваць.

Іду я праз сад нерухомы,

Сцяжынка хаваецца ў цень.

Так міл мне да болю знаёмы,

Пагорблены часам пляцень.

Калісьці ля брамкі вось гэтай

Мінула шаснаццаць мне.

Дзяўчына ў накідцы светлай

Мне ціха сказала: «Не!»

Далёкія любыя былі!..

Той вобраз у сэрцы не згас.

Мы ўсе ў тыя вёсны любілі,

А значыць,

Любілі і нас.

 

Студзень 1925

Батум



Пераклад: Аркадзь Куляшоў

Беларуская Палічка: http://knihi.com