epub
 
Падключыць
слоўнікі

Уладзімір Дубоўка

Цудоўная знаходка

 

Не далёка і не блізка,

не высока і не нізка

 

адбылася дзея гэта

у пачатку самым лета.

 

Летні дзень такі прыгожы!

Хто у хаце ўседзець можа?

 

Дзеці ўсе на панадворку.

Іх вясёлыя гаворкі,

 

смех і песні чутны вокал,

узлятаюць пад аблокі.

 

Паспявалі, падурэлі,

пагулялі, пасядзелі.

 

Але ў вёсцы ўсё знаёма.

- Пойдзем, хлопцы,

лепш на Кромань! -

 

Кромань - возера лясное.

А прыгожае якое!

 

Я спрачацца не бяруся, -

шмат азёр на Беларусі,

 

але лепшае, чым Кромань,

мне, па праўдзе, невядома...

 

Як сказалі, так зрабілі,

узняліся, як на крыллі,

 

і пайшлі лясной дарожкай

іх няўрымслівыя ножкі.

 

Бор пачуў знаёмы гоман.

У бары яны як дома.

 

Ідучы, спаткалі зайца,

пачалі за зайцам гнацца.

 

Ды здагнаць яго не вельмі:

ён уцёк адразу ў ельнік.

 

Мільганула і вавёрка.

Ушчыналі з ёй гаворку:

 

і прасілі, і гукалі,

і махалі ёй рукамі, -

 

а яна сядзіць на месцы

і нібы з хлапцоў смяецца.

 

Дзяцел толькі глянуў скоса,

адляцеў за пару сосен

 

і пачаў «тук-тук» нанова.

Вось і ўся яго размова!

 

Так да возера і выйшлі.

А на возеры - зацішна.

 

Распранаючыся з ходу,

хлопцы ўсе палезлі ў воду.

 

Паляцелі ў неба пырскі

ў залатым праменні бліскаць.

 

Хлопцы ўсе наперагонкі,

хто «вінтом», хто «на сажонкі».

 

Хто на дно нырцуе змаху,

роўна з рыбкамі без страху.

 

А вада як шкло прызрыста,

ў ёй пабачыш ты ўсё чыста:

 

ў ёй каменьчык нават кожны

ў глыбіні разгледзець можна.

 

Хлопец там адзін угледзеў

ключык з золата ці з медзі,

 

што ляжаў на дне азёрным

больш да зорачкі падобны.

 

Зноў нырнуў ён. Пад вадою

ухапіў той ключ рукою,

 

а пасля, узняўшы ўгору,

да сяброў сваіх гаворыць:

 

- Хлопцы, хлопцы! Ключык маю!

Гляньце, пекната якая! -

 

Ключык зіхаціць на сонцы.

Падплылі адразу хлопцы:

 

- Ды такога век не ўбачыш,

старажытны ён, няйначай!

 

Дзве бародкі ў ім з насечкай,

зверху - постаць чалавечка.

 

Сапраўды, ключоў нямала,

а такога не бывала! -

 

Іх кароткая размова

прывяла да думкі новай:

 

«Ключык мы ў руках трымаем,

а замка пакуль не маем!

 

Пашукаць яшчэ нам варта!»

Заняліся ўсе упарта

 

новым пошукам яны там

на пясочку перамытым.

 

У вадзіцы кожны камень

перамацалі рукамі.

 

Ментузы усе і ракі

паўцякалі, небаракі,

 

і дзівіліся страшэнна:

«Гэта ловяць нас, напэўна!»

 

Тут адзін і крыкнуў хлопец:

- Вам шукаць, браточкі, хопіць!

 

Што знайшоў, і сам не знаю!

Можа, скрынка там якая,

 

можа, неякі куфэрак, -

даставаць нам трэба неяк! -

 

Паглядзелі зверху - праўда!

Век яго не адшукаў бы,

 

бо на ім пясок намыты,

ён пяском увесь закрыты,

 

толькі бок адзін куфэрка

серабрыцца, як люстэрка.

 

На куфэрку - ручка з медзі,

зверху ручку ўбачыш ледзьве.

 

Хоць вялікая удача,

не малая і задача:

 

як дастаць адтуль куфэрак,

выцягнуць яго на бераг?

 

Ды зрабілі хлопцы з толкам,

абышліся без вяроўкі:

 

паяскі свае сабралі,

у адзін усе звязалі,

 

а пасля ўсё тыя ж ручкі

да куфэрачнае ручкі

 

спрытна пояс прычапілі,

ўсё зрабілі, што ў іх сіле.

 

Пачалі цягнуць памалу,

паяскі каб не парвала.

 

Заспяваў адзін уголас,

каб дужэй цягнулі пояс:

 

«Раз - два,

яшчэ раз!

Хопіць сілы,

хлопцы, ў нас!

Раз - два,

яшчэ раз!

Не парвіся,

віты пас!»

 

А куфэрак па пясочку

ўсё ідзе за паясочкам.

 

І прыйшоў на самы бераг,

дзе хлапцы стаялі ў шэраг.

 

Тут яго памылі чыста,

селі з ім пад дуб вячысты.

 

Падалася добра справа!

Што ў куфэрку, вось цікава!

 

Можа, шапка-невідзімка?

Самабойная дубінка?

 

Ці настольнік самабраны?

Ці кілім самалятальны?

 

Хто зрабіў куфэрак гэты

і чаму схаваў ад свету?

 

Можа, ехаў хто на чоўне,

перакінуўся раптоўна,

 

сам і выплыў, можа, неяк,

а на дно пайшоў куфэрак?

 

Лепш сваім пабачыць вокам,

што ляжала так глыбока.

 

Хлопец быў адзін старэйшы,

і дужэйшы, і смялейшы.

 

Ключ уставіў у замок ён.

Хлопцы ўсе наўкол замоўклі.

 

Павярнуў ключом ён двойчы.

Аж гараць у хлопцаў вочы.

 

Века ён падняў рукою,

а пад ім адной сям'ёю

 

сабраліся, як на тое,

казачныя ўсе героі:

 

з нашых казак, з нашых баек,

падлічыць усіх няма як.

 

Барсукі тут і вавёркі

з вожыкам вядуць гаворкі.

 

Тут і зайцы, і лісіцы,

Усё, што толькі ў сне прысніцца.

 

Вось у гэтай самай хвілі

хлопцы ўсе загаманілі:

 

- На ключы дзядок знаёмы!

Гэта Бай усім вядомы!

 

Скарбам ён сваім паможа

казак шмат стварыць прыгожых.

 

Будуць весці зноў гаворкі

і лісіцы, і вавёркі.

 

Заспяваюць птушкі хорам,

пойдуць хвалі праз азёры.

 

Навядзе парадкі вожык

на дарожках, ля дарожак.

 

З барабанам пойдуць зайцы,

каб смялей з ваўком змагацца.

 

Ўсе быліцы-небыліцы

прынясе да нас лісіца...

 

Гэта дасць праз час кароткі

ім цудоўная знаходка.

 




Беларуская Палічка: http://knihi.com