Лекцыя 13.
А. 1. Калi скажам так: два ляжаць, два стаяць, пяты ходзiць, шосты
2. На якое пытаньне адказваюць словы: чацьвёра, сямёра, сто, двое, трое, тысяча?
3. На якое пытаньне адказваюць словы: першы, другi, трэцi, дзесяты, дваццаты?
4. Каторы цяпер год?
|
§ 15. Iмя лiчэбнае або лiчэбнiк. Словы, што адказваюць на пытаньне колькi? i каторы па парадку? - называюцца лiчэбнiкамi, або iмем лiчэбным. Тыя лiчэбнiкi, што адказваюць на пытаньнне колькi? называюцца колькаснымi: адзiн, два, тры i г.д. Тыя лiчэбнiкi, што адказваюць на пытаньне каторы па парадку? называюцца парадкавымi: першы, другi, трэцi i г.д. |
5. Вось таблiца лiчэбнiкаў:
| лiчэбнiкi колькасныя | лiчэбнiкi парадкавыя | ||||||
| 1. адзiн, адна, адно | першы, | -ая, | -ае | ||||
| 2. два, дзьве, два | другi, | -ая, | -ое | ||||
| 3. тры | трэцi, | -яя, | -яе | ||||
| 4. чатыры | чацьверты, | -ая, | -ае | ||||
| 5. пяць | пяты, | -//-, | -//- | ||||
| 6. шэсьць | шосты, | -//-, | -//- | ||||
| 7. сем | сёмы, | -ая, | -ае | ||||
| 8. восем | восьмы, | -//-, | -//- | ||||
| 9. дзевяць | дзевяты, | -//-, | -//- | ||||
| 10. дзесяць | дзесяты, | -//-, | -//- | ||||
| 11. адзiнаццаць | адзiнаццаты, | -//-, | -//- | ||||
| 12. дванаццаць | дванаццаты, | -//-, | -//- | ||||
| 13. трынаццаты | -//-, | -//-, | -//- | ||||
| 14. чатырнаццаць | -//-, | -//-, | -//- | ||||
| 15. пятнаццаць | -//-, | -//-, | -//- | ||||
| 16. шаснаццаць | -//-, | -//-, | -//- | ||||
| 17. семнаццаць | -//-, | -//-, | -//- | ||||
| 18. васемнаццаць | -//-, | -//-, | -//- | ||||
| 19. дзевятнаццаць | -//-, | -//-, | -//- | ||||
| 20. дваццаць | дваццаты, | -//-, | -//- | ||||
| 21. дваццаць першы | дваццаць першы, | -//-, | -//- | ||||
| 30. трыццаць | трыццаты, | -//-, | -//- | ||||
| 40. сорак | саракавы, | -//-, | -//- | ||||
| 50. пяцьдзесят | пяцьдзесяты, | -//-, | -//- | ||||
| 60. шэсьцьдзесят | шэсьцьдзесяты, | -//-, | -//- | ||||
| 70. семдзесят | -//-, | -//-, | -//- | ||||
| 80. восемдзесят | -//-, | -//-, | -//- | ||||
| 90. дзевяцьдзесят | -//-, | -//-, | -//- | ||||
| 100. сто | соты, | -//-, | -//- | ||||
| 101. сто адзiн | сто першы, | -//-, | -//- | ||||
| 200. дзьвесьце | двухсоты, | -//-, | -//- | ||||
| 300. трыста | трохсоты, | -//-, | -//- | ||||
| 400. чатырыста | чатырохсоты, | -//-, | -//- | ||||
| 500. пяцьсот | пяцьсоты, | -//-, | -//- | ||||
| 600. шэсьцьсот | шэсьцьсоты, | -//-, | -//- | ||||
| 700. семсот | семсоты, | -//-, | -//- | ||||
| 800. восемсот | восемсоты, | -//-, | -//- | ||||
| 900. дзевяцьсот | дзевяцьсоты, | -//-, | -//- | ||||
| 1000. тысяча | тысячны, | -//-, | -//- | ||||
| 2000. дзьве тысячы | двутысячны, | -//-, | -//- | ||||
| 1000000. мiлiён | мiлiённы, | -//-, | -//- |
Б. 1. Перапiсаць таблiцу лiчэбнiкаў, дапаўняючы прапушчанымi парадкамi (ад 13 да 19 i ад 60 да 90).
2. Напiсаць славамi: 1848, 1905, 1914, 1917, 1927; 1812-ы, 1831-ы,
*) Загадка: чалавек i дзьверы.