epub
 
Падключыць
слоўнікі

Іван Крылоў

Два Галубы

Жылі два Галубкі, як два браточкі, дзесьці,

Адзін без аднаго не мог ні піць, ні есці;

Дзе ўбачыш аднаго, другі, напэўна, там;

І радасць і тугу дзялілі папалам.

Не бачылі яны, як дзён чарга сплывала,

Бывала сумна ім, а нудна не бывала.

          Ну, як, здаецца, тут хацець

          Пакінуць тых, хто сэрцу любы?

Дык не! Задумаў з іх адзін ляцець

          Пабачыць, аглядзець

Зямны ўвесь шар сабе на згубу,

Дазнацца, дзе маны і праўды берагі.

«Куды ты? - кажа, ледзь не плачучы, другі. -

Што за карысць табе бадзяцца?

          Ці з другам хочаш ты расстацца?

          Калі табе мяне ўжо не шкада,

То ўспомні коршакаў, сіло, буран сустрэчны

                   І ўсё, чым вандраванні небяспечны.

Хоць пачакай вясны ляцець такую даль,

          Тады і я згаджуся мо на гэта.

          Цяпер жа дзе ты знойдзеш харч?

          Вунь, чуеш? Крумкае крумкач, -

                   Паганая прыкмета.

          Дык застаніся, мілы мой!

Удвух нам весела з табой.

Куды табе ляцець, не разумею;

А я тут без цябе зусім асірацею.

Сіло ды каршуны і ў сне

                   Здавацца будуць мне:

Няшчасця над табой я буду ўсё баяцца.

Ледзь хмарка з'явіцца над галавой,

Адразу я скажу: "Ах, дзе ён - братка мой?

Ці жыў? Ці ёсць дзе ад дажджу схавацца?"»

Ад слоў тых Галубку на сэрца смутак лёг,

Але жадання ён перамагчы не змог,

          Што пачуццё і розум засланіла.

«Не плач, - адказвае, - мой братка мілы!

На тры дзянькі цябе пакінуць я хачу,

          Каб хутка на ляту прыкмеціць,

          Што ёсць дзівоснага на свеце,

І пад тваё крыло дадому прылячу.

Тады ўжо раскажу я не адну навінку:

                   Пра кожную мясцінку,

Пра разнастайнасць звычаяў і спраў,

          І дзіва бачыў дзе якое,

          Перад табой устане, як жывое,

Нібы са мною ты па свеце сам лятаў».

Ну - што ж рабіць? Прыйшлося ім расстацца,

                   Пацалавацца, развітацца.

Вандроўнік наш ляціць; тут раптам дождж і гром;

Пад ім, як акіян, сінее стэп кругом.

На шчасце, дуб сухі на вочы паказаўся;

Вандроўнік на яго - туліўся, прыціскаўся,

                   Але ад холаду сябе не засцярог:

Дрыжаў, прамокшы з галавы да ног.

Патроху гром уціх. Ледзь сонейка заззяла,

Як Галубка далей жаданне вабіць стала.

Атросся і ляціць... Ляціць і з-пад аблок

Ля лесу зерняткі пшанічныя прыкмеціў,

Спусціўся ён і - проста ў сеці.

                   Бяда - папаўся Галубок.

          Трапечацца ён, рвецца, б'ецца;

Старая сець была: сяк-так яе прарваў,

Хоць ножку вывіхнуў і крыльцы трохі змяў,

Ды не да іх: ён прэч адгэтуль падаецца...

          Тут горшая бяда над галавой:

                   Імчыцца коршак на разбой.

          Трымціць ад страху Голуб мой,

Ад коршака ўцякае,

Ды сілы больш няма. Драпежнік мой з гары

          Ужо над ім наставіў кіпцюры,

І холад ад яго шырокіх крыл шугае.

          Ды тут арол аднекуль, як віхор,

          Ударыў коршака з усёй магутнай сілы -

          Драпежнік ды драпежніка задзёр,

                   Між тым наш Голуб мілы

Уніз тут рынуўся, прысеў пад плот,

          Ды гэта не канец прыгод,

          Адна бяда другую наклікае:

Тут хлопчык, чарапком шпурнуўшы ў Галубка,

(Дзіця - яму бяда якая?)

          Раструшчыў скронь у бедака.

І вось вандроўнік наш з разбітай галавою,

Папсованым крылом, скалечанай нагою,

          Пракляўшы сквапнасць бачыць свет,

Ляціць дамоў сяк-так без новых бед.

Шчаслівы ён яшчэ, што дружба там чакае,

          Якая лепш за дактароў

Дагледзіць, вылечыць, і будзеш ты здароў:

Пры другу друг бяду і гора забывае.

 

Вось кожны, хто аб'ехаць свет наўкруг,

          Як Голуб той, жадае,

          Хай гэту байку прачытае

І сцішыць свой вандроўны дух.

Якія б вас ні вабілі навіны,

За тую лепшай вы не знойдзеце краіны,

Дзе ваша мілая ці дзе жыве ваш друг.



Пераклад: Кандрат Крапіва

Беларуская Палічка: http://knihi.com