epub
 
Падключыць
слоўнікі

Янка Купала

Гэта крык, што жыве Беларусь

Ці завылі ваўкі, ці заенчыў віхор,

Ці запеў салавей, ці загагала гусь,—

Я тут бачу свой край, поле, рэчку і бор,

Сваю матку-зямлю — Беларусь.

 

Хоць гарыста яна, камяніста яна,

Вераб’ю па калена, што сею, расце,

Дый люблю ж я яе, шкода хаткі, гумна:

О, такіх няма, мусіць, нідзе!

 

З саламянай страхой мая хатка, гумно;

Непачэсна, што праўда, віднеюць яны,

Дый на іх жа сваёй клаў рукой бервяно

І зямлю раўнаваў пад звяны!

 

З саламянай страхой мая хатка, тачок!

Многа чутак наводзяць і дум на душу;

Я ў сне бачу іх, помню кожны разок

І у сэрцы, як веру, нашу.

 

Хатка сведкай была, як пазнаў божы свет;

З хаткі бегаў да школы вучыцца чытаць;

Пры лучыне не раз гаварыў казкі дзед;

У двор з хаткі хадзіў зарабляць.

 

У тачок збожжа, сена я клаў кожны год;

У ім першы раз Зосі сказаў, што люблю...

У ім з дзеткамі после збіраў умалот,

І цяпер пры ім лазню таплю.

 

А хоць гора зазнаў, знікла доля навек,

Зося парыць зямлю, у свет дзеці пайшлі,—

Тут жа неяк прывык да ўсяго чалавек,

Прырос неяк, як корч да зямлі!..

 

Тут усякая рэч як гавора з табой:

І крывая бярозка, і столетні дуб,

Снег халоднай зімой, траўка летняй парой,

І асвер, і абцінены зруб...

 

А бурлівы ручай і зялёненькі сад! —

Хоць, брат, сэрца аддай і душу хоць аддай!..

Сам садочак садзіў гадкоў дваццаць назад,

А цяпер жа вялікі, як гай!

 

З садам гэтым я зжыўся, як з хаткай сваей;

Знаю, колькі з яго маю яблык і сліў;

Ночак шмат скаратаў у ім з Зосяй даўней,

Шмат чаго у ім я перасніў!

 

Ой, бывала, як сонейка блісне вясной,

То ж то рай, далібог! — захліпаецца дух,—

Як на ўсе на лады, на садок увесь той

Засвяргоча рой птушак-пяюх!

 

Тут кукуе зязюля, ці шмат пражыву;

Там чырыкае шпак, там пяе салавей;

Тут крычаць вераб’і і клююць крапіву;

А на ўсё сонца грэе цяплей і цяплей!..

 

Цяпер глянь, браце, вокам на поле, на луг,

На сівец-сенажаць, на вузкія шнуры,

Дзе свістала каса, барабаніў дзе плуг,

Дзе з зары працаваў да зары:

 

Тут даўгі-даўгі шнур зелянее з аўсом;

Бліжэй гоні адны, на іх — бульба у шар;

А там далей даўгі шнур віднее з жытцом;

А там голы, як бубен, папар.

 

Пасяродку аўса галавісты лянок

Зелянее, інакш адбівае сабой;

Там вусаты ячмень, а там далей набок

Ад ячменю — дзірванчык з лазой.

 

Ды і што гаварыць! — дзе я толькі гляджу,

Бачу родненькі край, сваю матку-зямлю;

Тут і людзі... ат... што!.. аб іх после скажу...

Долі іх надта ж я не люблю!..

 

А вот як не любіць гэта поле, і бор,

І зялёны садок, і крыклівую гусь!..

А што часам тут страшна заенча віхор,—

Гэта енк, гэта крык, што жыве Беларусь!

 

[1905-1907]




Беларуская Палічка: http://knihi.com