epub
 
Падключыць
слоўнікі

Янка Сіпакоў

Кароль

Харвацкая балада. XVI стагоддзе

 

Нарэшце, Мація Губец,

Цябе карануюць сёння.

Бачыш, колькі сабралася

Тваіх засмучоных сяброў...

Што ж зробіш — гэта падзея,

Хоць сумная, ды падзея,—

Калі селянін на троне

Вянчаецца на караля.

 

А табе ж гэты трон ці трэба —

Колькі было ў цябе тронаў!

На лузе — купіна мяккая,

У лесе — цёплы пянёк!

Там, умакрэлы ад працы,

Сядзеш, бывала, паважна,

З полуднем клунак развяжаш —

Ясі, як сапраўдны кароль.

 

А калі ты з угрэтага поплава

Ехаў на возе сена,

Тваёй вышыні зайздросцілі,

Здавалася, каралі:

Галава — высока-высока,

За яе аж хмурынкі чапляюцца,—

Гэтак, як сена ахапкі

Чапляюцца за платы...

 

Сёння дадуць табе ў рукі

Цяжкі каралеўскі скіпетр,

Але да яго не прывыкла

Твая з мазалямі далонь.

Дайце ёй лепш тапарышча,

Цапільна ці нават грабільна!

А як яна, Божа, пазнае

Высліжанае кассё!

 

І як абудзяцца рукі,

Што так сумуюць па працы,

Будуць касіць і грэбці,

Грэбці і зноў касіць...

Забярыце свой д’яблаў скіпетр —

Селяніну ён непатрэбен:

Гэтай парожняй бразготкай

Забаўляцца сорам яму!

 

А табе яшчэ, Мація Губец,

І карону на голаў уздзенуць.

А навошта? Хіба ў ёй за плугам

Босы пойдзеш па баразне?

Як жа гэтай дзіраваю шапкай

Галаву ад сонца заслоніш,

Ад асцюкоў уратуешся,

Звозячы з поля снапы?..

 

Не, ні скіпетр, ні трон, ні карона

Не былі табе, Губец, патрэбны,

Не з-за іх ты сяброў на паўстанне

Ад касьбы, ад жніва адрываў.

Ты хацеў свабоды сялянам,

Ты хацеў справядлівасці толькі —

Каб селянін на полі

Вольна араў, як кароль.

 

Вось за гэта цябе й карануюць —

Каралеўствам гарачым караюць.

Бачыш, вораг як распраўляецца

З сялянскім сваім каралём:

Вунь твой трон стаіць ясны,

Разагрэты, нагрэты дачырвана,

І карона, і скіпетр

Зырка ззяюць, нібы вугалі.

 

Моцна сціснуўшы скіпетр распалены

І карону рукою паправіўшы,

Ты спакойна ўзышоў

На жалезны палаючы трон...

 

І сягоння яшчэ

Твой народ не забыўся — ён помніць,

Як на троне адзін селянін

Паміраў каралём.




Беларуская Палічка: https://knihi.com